abituriyent ingilis dili 29 test sualı tətbiqdə

Adjective (Sifət) və Adverb (Zərf) — qayda və nümunələr

Abituriyent imtahanında Adjective və Adverb bölməsi üç əsas çətinliyi yoxlayır: sifətlərin növləri (sadə, düzəltmə, mürəkkəb) və müqayisə dərəcələri, sifət-zərf qarışıqlığı (good/well, hard/hardly, late/lately), zərf düzəltmə/yerləşdirmə qaydaları, və nəhayət sifətlərin cümlədə düzülüş sırası (opinion-size-age-shape-colour-origin-material). Bu bölmə hər mövzunu situasiyalı nümunələrlə izah edir.

A — Sifətin növləri: sadə, düzəltmə, mürəkkəb

Sadə sifətlər (Simple Adjectives)

Sadə sifətlər heç bir prefiks və ya sufiks olmadan öz kök formasında işlənən sözlərdir: big, old, young, tall, good, bad.

• Dostuna yeni tanış olduğun itin görünüşünü təsvir edirsən: My neighbour has a big, old dog that sleeps all day. ("Big" və "old" kök formadadır — heç bir şəkilçi əlavə olunmayıb.)
• Bacının boyunu təsvir edirsən: She is quite tall for her age. ("Tall" sadə sifətdir, əlavə şəkilçi tələb etmir.)

Düzəltmə sifətlər (Derivative Adjectives)

Düzəltmə sifətlər kök sözə prefiks (un-, in-, im-, dis-) və ya sufiks (-ful, -less, -ous, -ive, -al, -able, -y) əlavə olunmaqla düzəlir.

• Təhlükəli bir tapşırıqdan danışırsan: Climbing that mountain without proper equipment is dangerous. ("Danger" isminə "-ous" sufiksi əlavə olunaraq sifət düzəlib.)

Mürəkkəb sifətlər (Compound Adjectives)

Mürəkkəb sifətlər iki və ya daha çox sözün defislə (-) birləşməsindən yaranır: well-known, ten-year-old, hard-working, kind-hearted.

• Məşhur bir yazıçıdan danışırsan: She is reading a book by a well-known author. ("Well" + "known" birləşərək mürəkkəb sifət düzəldib.)
• İşdə çox çalışan yoldaşını tərif edirsən: He is a hard-working and kind-hearted colleague. (Hər iki söz defislə birləşən mürəkkəb sifətdir.)

B — Müqayisə dərəcələri (Degrees of Comparison)

Müntəzəm müqayisə: -er/-est və more/most

Bir hecalı sifətlər -er/-est şəkilçisi ilə (tall→taller→tallest), iki və çox hecalı sifətlər isə more/most ilə (beautiful→more beautiful→most beautiful) müqayisə dərəcəsi alır; -y ilə bitən iki hecalı sifətlərdə y→i dəyişir (happy→happier→happiest).

• İki qardaşın boyunu müqayisə edirsən: My older brother is taller than me, but our cousin is the tallest of us all. (Bir hecalı "tall" -er/-est alır.)
• İki dostunun əhval-ruhiyyəsini müqayisə edirsən: She seems happier today than yesterday. ("Happy" — y→i dəyişir, -er əlavə olunur.)

Qeyri-müntəzəm müqayisə forması

Bəzi sifətlərin müqayisə forması qaydadan kənardır: good→better→best, bad→worse→worst, far→further→furthest, little→less→least, many/much→more→most.

Bərabərlik və vurğulu müqayisə: as...as, much/far + comparative

Bərabər müqayisə as + sifət + as ilə (mənfi formada: not as...as), vurğulu müqayisə isə much/far/a lot + comparative ilə (very yox, çünki "very" müqayisə formalarıyla işlənmir) verilir.

• İki bacının boyunu müqayisə edirsən, onların bərabər olduğunu deyirsən: My sister is as tall as I am. (Bərabərlik — as...as.)
• Yeni aldığın maşının qiymətini köhnəsi ilə müqayisə edirsən: This car is far more expensive than that one. (Vurğu üçün "far" işlənir, "very more expensive" səhvdir.)