The Passive Voice (Məchul Növ) — qayda və nümunələr
Abituriyent imtahanında Passive Voice mövzusu fəal (Active) cümlələri passiv formaya çevirməyi, keçmiş zaman formasını (Past Participle - V3) düzgün seçməyi və hansı fellərin ümumiyyətlə passiv ola bilmədiyini yoxlayır. Bu bölmə bütün zamanlarda passiv düzəltmə qaydasını, modal fellərlə passivi, passiv sual cümlələrini və "by" vasitəsilə fail (kim etdiyi) göstərilməsini əhatə edir.
A — Bütün zamanlarda Active → Passive
Sadə zamanlar: am/is/are, was/were + V3
Present Simple və Past Simple cümlələrdə passiv düzəldərkən be felinin zamanı fəal cümlədəki felin zamanına uyğun olmalıdır, əsas fel isə III forma (Past Participle)-ya keçir.
- Restoranda hər gün eyni yeməyin hazırlandığını izah edirsən: This dish is prepared every day. ("Prepare" indiki sadə zamandadır — "is prepared", çünki "dish" təkdir.)
- Keçən ay şirkətin yeni məhsul buraxdığını danışırsan: A new product was launched last month. (Fəal cümlədə "launched" keçmiş sadədir, ona görə passivdə "was launched".)
Davamedici zamanlar: be + being + V3
Present/Past Continuous-da passiv forma is/are/was/were + being + V3 şəklində qurulur — hələ bitməmiş, davam edən hərəkəti bildirir.
- İndi körpünün təmir edildiyini görürsən: The bridge is being repaired this week. ("Being" davamedici mənanı saxlayır — sadəcə "is repaired" desən, bu hər gün təkrarlanan adət kimi səslənərdi.)
- Fırtına zamanı damın zədələndiyini xatırlayırsan: The roof was being damaged when we arrived. (Keçmiş davamedici passiv — həmin an davam edən hərəkət.)
Perfect zamanlar: has/have been, had been + V3
Present/Past Perfect-də passiv forma has/have been + V3 və ya had been + V3 şəklindədir — nəticəyə fokuslanır.
- Alimlərin yeni növ kəşf etdiyini xəbər verirsən: A new species has been discovered. (Present Perfect passiv — indiyədək baş vermiş nəticə.)
- Layihənin son tarixdən əvvəl bitdiyini deyirsən: The project had been finished before the deadline. (Past Perfect passiv — başqa keçmiş hadisədən əvvəl baş vermiş nəticə.)
Gələcək zaman: will be + V3
Future Simple-də passiv forma will be + V3 şəklindədir.
- Şəhər şurasının növbəti il yeni kitabxana açacağını elan edirsən: A new library will be opened next year. ("Will open" → "will be opened".)
B — Modal fellərlə Passive: modal + be + V3
must / should / can / may + be + V3
Modal feldən sonra həmişə be + III forma gəlir, modal felin özü dəyişməz qalır (zamana görə düzəlmir).
- Formanın cümə gününə qədər təqdim olunmalı olduğunu xatırladırsan: The form must be submitted by Friday. ("Must submit" → "must be submitted".)
- Sərnişinlərin dərhal məlumatlandırılmalı olduğunu deyirsən: The passengers should be informed immediately. ("Should inform" → "should be informed".)
Modal Perfect Passive: must/might/could + have been + V3
Keçmişdə baş vermiş bir hadisə haqqında ehtimal və ya öhdəlik bildirərkən modal + have been + V3 işlədilir.
- Tablonun kimsə tərəfindən oğurlandığını ehtimal edirsən: The painting must have been stolen. (Güclü ehtimal, keçmişə aiddir — "must have been + V3".)
Qaydanın davamı tətbiqdədir:
- C — Passive Sual Cümlələri
- D — By + Agent və Passive-ə çevrilə bilməyən fellər
Bu mövzu üzrə 24 test sualı izahlı cavablarla tətbiqdə sizi gözləyir.