Sentence Structure (Cümlə Quruluşu) — qayda və nümunələr
Abituriyent imtahanında Sentence Structure bölməsi ən çox sual cümləsinin düzgün söz sırasını (Interrogative Sentences), təsdiq/inkar cümləsinin sonuna əlavə olunan qısa sual-tagləri (Disjunctive Questions) və heyranlıq/təəccüb bildirən nida cümlələrini (Exclamatory Sentences) yoxlayır. Bu bölmə hər üçünü situasiyalı nümunələrlə izah edir.
A — Interrogative Sentences: Sual Cümlələrinin Söz Sırası
Ümumi qayda: Wh-söz + aux/modal + subyekt + fel
Sual sözündən (What, When, Where, Why, How...) sonra subyektdən ƏVVƏL köməkçi/modal fel gəlməlidir: Wh-söz + do/does/did/be/modal + subyekt + fel (bazə forma). Bu sıranı pozmaq — subyekti köməkçi feldən əvvəl qoymaq və ya köməkçini unutmaq — ən çox rast gəlinən səhvdir.
- Dostundan layihənin nə vaxt bitdiyini soruşursan: When did Sarah complete the project? ("did" subyekt "Sarah"dan əvvəl gəlir, əsas fel bazə formada qalır — "complete", yox "completed".)
- Ən yaxın xəstəxananın yerini soruşursan (be-fel ilə): Where is the nearest hospital? ("be" feli olduqda əlavə "do/does" lazım deyil, "is" birbaşa subyektdən əvvəl gəlir.)
"Who/What/How many" özü subyekt olduqda — do-support YOXDUR
Əgər sual sözü (Who, What, Which, How many...) cümlənin ÖZÜ subyektidirsə (yəni "kim" və ya "nə" hərəkəti edən tərəfdirsə), do/does/did əlavə olunmur — fel birbaşa sual sözündən sonra öz zamanında gəlir.
- Yeni quş növünü kimin kəşf etdiyini soruşursan: Who discovered the new species of bird? ("Who" burada subyektdir — "Who did discover..." yanlışdır.)
- Konfransda neçə ölkənin iştirak etdiyini soruşursan: How many countries participated in the conference? ("How many countries" bütöv ifadə subyektdir, fel birbaşa keçmiş formada — "participated".)
Passiv formada sual cümlələri
Cümlə passiv formadadırsa (məchul növ), sual sözündən sonra be feli + subyekt + V3 sırası işlənir.
- Layihənin niyə gecikdiyini soruşursan: Why was the project delayed? ("delay" passiv formada — "was" subyektdən ("the project") əvvəl, "delayed" III formada.)
Qaydanın davamı tətbiqdədir:
- B — Disjunctive (Tag) Questions
- C — Exclamatory Sentences (Nida Cümlələri)
Bu mövzu üzrə 31 test sualı izahlı cavablarla tətbiqdə sizi gözləyir.