abituriyent ingilis dili 45 test sualı tətbiqdə

Ön qoşmalar (Prepositions) — qayda və nümunələr

Abituriyent imtahanında Preposition bölməsi ən çox tələ qurulan mövzulardan biridir: zaman (at/on/in), yer (at/in/on), hərəkət istiqaməti (to/into/from/through/across/along/towards), fel və sifətlə sabit birləşən (collocation) ön qoşmalar, və nəhayət səbəb/güzəşt bildirən because of, due to, despite, in spite of, as a result of qrupu. Bu bölmə hər mövzunu situasiyalı nümunələrlə izah edir.

A — Zaman bildirən ön qoşmalar: at, on, in

Dəqiq vaxt — at

At dəqiq saatları, gecəni (at night) və bəzi sabit zaman ifadələrini bildirir.

• Dostunla sabahkı dərsin başlama vaxtını dəqiqləşdirirsən: The meeting starts at 9 o'clock. (Dəqiq saat həmişə at ilə verilir.)
• Muzeyin gecə saatlarında bağlı olduğunu izah edirsən: The museum is closed at night, but opens at 9 a.m. every day. ("At night" sabit ifadədir, "at 9 a.m." dəqiq saat.)

Günlər və tarixlər — on

On həftənin günləri, konkret tarixlər və gün+gecə birləşməsi (Saturday night) ilə işlənir.

• Bacının hər həftə hansı gün qaçış etdiyini izah edirsən: She usually goes jogging in the morning, but on Sundays she prefers to sleep in. (Həftənin günü — on Sundays.)

Aylar, illər, geniş dövrlər — in

In aylar, illər, əsrlər və günün geniş hissələri (in the morning/afternoon/evening) ilə işlənir.

• Atanın anadan olma ilini və məktəbə başlama ayını izah edirsən: My father was born in 1975 and started school in September. (İl və ay — in.)
• Tarix dərsində müharibənin baş verdiyi dövrü izah edirsən: The war broke out in the 20th century and ended in 1945. (Əsr və il — in.)

for və since — müddət və başlanğıc nöqtəsi

For müddəti (bir neçə il, bir neçə saat), since isə başlanğıc anını (konkret il, tarix, hadisə) bildirir.

• Köhnə dostunla nə vaxtdan bəri görüşmədiyini izah edirsən: I haven't seen him for a long time; I last saw him in 2019. ("For" müddəti, "in" konkret ili göstərir.)

B — Yer bildirən ön qoşmalar: at, in, on

on — səth üzərində

On bir səthin üzərində olmağı bildirir: divarda, masada, döşəmədə.

• Qonaq otağındakı əşyaları təsvir edirsən: There is a beautiful painting on the wall in the living room. ("On the wall" — səth, "in the living room" — daxili sahə.)
• Açarlarının harada ola biləcəyini düşünürsən: My keys must be in my bag or on the kitchen table. ("In" qab daxili, "on" səth üzəri.)

in — daxildə/geniş sahədə

In bir qabın, otağın və ya geniş məkanın daxilində olmağı bildirir; ictimai nəqliyyat vasitələri (avtobus, qatar, təyyarə) isə on ilə işlənir.

• Yağış altında avtobus dayanacağında gözlədiyini izah edirsən: We waited at the bus stop for almost an hour in the rain. (Konkret nöqtə — at, hava şəraiti — in the rain.)

at — konkret nöqtə

At konkret bir nöqtəni (qapı, künc, dayanacaq) bildirir.

• Kiməsə yol göstərirsən: Turn left at the corner and the bakery is on your right. (Konkret nöqtə — at the corner, istiqamət ifadəsi — on your right.)
• Dostunu qapıda gözlədiyini izah edirsən: He is standing at the door, waiting for someone. (Konkret nöqtə — at the door.)

C — Hərəkət istiqaməti

into, through, across, along, out of

Into bir yerin içinə, through bir yerin içindən keçərək, across bir səthin bir tərəfindən digərinə, along bir xəttin uzunluğu boyunca, out of isə daxildən xaricə hərəkəti bildirir.

towards — istiqamət (çatmadan)

Towards bir istiqamətə doğru hərəkəti bildirir, amma çatmağı ifadə etmir — buna görə to/into işlənir.

• Londona getmək üçün uzun müddət yol getdiyini, hələ çatmadığını izah edirsən: He drove along the motorway towards London for three hours before reaching his destination. ("Along" — yol boyunca, "towards" — hələ çatmamış istiqamət.)