Cümləni tamamlama — qayda və nümunələr
Bu bölmənin sualları əsasən dolayı suallar/hesabat nitqi (indirect speech), razılaşma replikaları (so/neither/too/either), fellərdən sonra gələn infinitiv/gerund formaları və təyin budaq cümlələrini yoxlayır. Hər sualda bir qrammatik konstruksiyanın düzgün sözsırasını və formasını tapmaq lazımdır.
A — Dolayı suallar və hesabat nitqi (reported speech)
Sözsıra: inversiya yoxdur
Dolayı sualda (Do you know..., Ask her..., Tell me...) adi cümlə sırası (mübtəda + fel) saxlanılır, sual üçün işlədilən do/does/did köməkçi feli düşür.
- Qapıda gözlənilməz bir qonaq peyda olub, sən içəridə olan həmkarından onun niyə gəldiyini soruşursan: Do you know what he has come for?
Bağlayıcılar: what / why / if / that
Wh-sualları öz sual sözü ilə (what, why, when) hesabat olunur, bəli/yox sualları if/whether ilə, adi fikirlər isə that ilə (çox vaxt buraxılan) bağlanır.
Zamanın geriyə sürüşməsi (backshift)
Hesabat edən fel (said, told, asked, wanted) keçmişdə olduqda, budaq cümlədəki zaman bir pillə geriyə keçir: will→would, is/are→was/were, has done→had done. Hesabat feli indiki zamanda (asks, tells) olduqda isə backshift olmur.
B — Razılaşma replikaları (so / neither / too / either)
| Növ | Struktur | Situasiya və nümunə |
|---|
Qaydanın davamı tətbiqdədir:
- C — Fellərdən sonra gələn formalar
- D — Təyin budaq cümlələri (relative clauses)
- E — Zaman budaq cümlələri
Bu mövzu üzrə 113 test sualı izahlı cavablarla tətbiqdə sizi gözləyir.