magistratura ingilis dili 185 test sualı tətbiqdə

Leksik məntiq və söz seçimi — qayda və nümunələr

Bu bölmənin sualları sözün mənasını, söz uyğunluğunu (collocation) və cümlələr arasındakı məntiqi əlaqəni (səbəb-nəticə, ziddiyyət, uyğun cavab) yoxlayır. Düzgün cavabı tapmaq üçün hər variantı mənasına görə diqqətlə yoxlamaq, forma oxşarlığına aldanmamaq lazımdır.

A — Sözün mənasını tapmaq

Tərifə uyğun söz

Bəzi suallar sözün İngiliscə tərifini verir və ona uyğun sözü tapmağı tələb edir. Tərifdəki hər açar sözü diqqətlə oxumaq lazımdır — yaxın mənalı sözlər arasında fərq elə buradadır.

• Elm dərsində müəllim yeni bir kəşfin tərifini verir, sən isə uyğun feli seçirsən: "To ..." means to produce or design something that has not existed before. -> invent ("Has not existed before" ifadəsi "invent" (icad etmək) sözünü digər yaxın mənalı fellərdən — məsələn, "make"-dən — ayırır.)

Uyğun gəlməyən sözü tapmaq (odd one out)

Digər tip sual dörd sözün ortaq semantik qrupa aid olduğunu, birinin isə yad olduğunu görməyi tələb edir — bəzən yad söz oxşar səslənən, lakin fərqli mənalı bir sözdür (homofon tələsi).

• Test kağızında beş söz sadalanır və sən binanın hansı hissəsinin bura aid olmadığını axtarırsan: balcony, roof, ceiling, floor, flour -> flour (Səslənişcə "floor"a bənzəsə də, "flour" un deməkdir və bina hissəsi deyil — bu, klassik homofon tələsidir.)
• Sözlər arasında hansının restoranla əlaqəsi olmadığını müəyyən edirsən: arrow, waiter, bill, restaurant, meal -> arrow (Waiter, bill, restaurant və meal hamısı restoran mövzusuna aiddir, "arrow" (ox) isə bu qrupa yaddır.)

B — Söz uyğunluğu (collocation)

Sabit fel + isim birləşmələri

Müəyyən fellər müəyyən isimlərlə sabit birləşmə yaradır; məna baxımından yaxın görünsə də, hər fel hər isimlə işlənmir.

• Müəllim dərsdə diqqətsiz oturan şagirdə xəbərdarlıq edir: Pay attention, please! Restoranda isə eyni fel fərqli isimlə işlənir: Can I pay the bill, please? (Amma "to pay advice" yanlışdır — məsləhət üçün "to give advice" işlənir, pay yox.)
• Ana övladına hər gün dərslərini vaxtında bitirməsini xatırladır: Have you done your homework yet? (Burada "to do one's homework" sabit birləşmədir; "to make one's homework" yanlışdır, çünki make bu isimlə uzlaşmır.)

Sifət + isim uyğunluğu

Sifətlər də hər isimlə uyğun gəlmir — mənaca əlaqəsiz sifət seçimi düzgün cavabı sıradan çıxarır.

• Axşam saatlarında şəhər mərkəzindən keçən sürücü radio aparıcısının xəbərdarlığını eşidir: There is heavy traffic on the main road tonight. (Heavy, busy, dense və pedestrian sifətləri traffic ilə təbii uzlaşır, amma "delicious traffic" mənasızdır — delicious yalnız yeməyə aid ola bilər.)